پ

استرس اکسیداتیو چیست؟

استرس اکسیداتیو چیست؟ استرس اکسیداتیو ، یعنی عدم تعادل بین رادیکال های آزاد و آنتی اکسیدان ها در بدن می باشد. استرس اکسیداتیو می تواند منجر به آسیب سلول و بافت شود. استرس اکسیداتیو بطور طبیعی رخ می دهد و در روند پیری نقش دارد. در حقیقت رادیکال های آزاد، مولکول های حاوی اکسیژن هستند […]

استرس اکسیداتیو چیست؟

  • استرس اکسیداتیو ، یعنی عدم تعادل بین رادیکال های آزاد و آنتی اکسیدان ها در بدن می باشد.
  • استرس اکسیداتیو می تواند منجر به آسیب سلول و بافت شود. استرس اکسیداتیو بطور طبیعی رخ می دهد و در روند پیری نقش دارد.
  • در حقیقت رادیکال های آزاد، مولکول های حاوی اکسیژن هستند که تعداد ی الکترون های ناهموار را دارند. و این تعداد ناهموار به آنها اجازه می دهد تا به راحتی با سایر مولکول ها واکنش نشان دهند.
  • آنتی اکسیدان ها مولکول های هستند که می توانند یک الکترون را به یک رادیکال آزاد اهدا کنند بدون اینکه خود را ناپایدار کنند و این عمل باعث می شود رادیکال آزاد تثبیت شود و واکنش کمتری پیدا کند.
  • سلول های بدن در طی فرایندهای متابولیک طبیعی رادیکال های آزاد تولید می کنند. با این حال ، سلول ها همچنین آنتی اکسیدان هایی تولید می کنند که این رادیکال های آزاد را خنثی می کنند. به طور کلی بدن قادر است تعادل بین آنتی اکسیدان ها و رادیکال های آزاد را حفظ کند.
  • رادیکال های آزاد می توانند باعث ایجاد واکنش های شیمیایی زنجیره ای بزرگ در بدن شوند زیرا به راحتی با سایر مولکول ها واکنش نشان می دهند. به این واکنش ها اکسیداسیون گفته می شود. آنها می توانند مفید یا مضر باشند.
  • تعداد زیادی از شواهد علمی نشان می دهد که استرس اکسیداتیو طولانی مدت در توسعه طیف وسیعی از شرایط مزمن نقش دارد. چنین شرایطی شامل سرطان ، دیابت و بیماری های قلبی

     استرس-اکسیداتیو

عواملی که ممکن است خطر استرس اکسیداتیو طولانی مدت شخص را افزایش دهد

  • آلودگی می تواند خطر استرس اکسیداتیو طولانی مدت را افزایش دهد.
  • چاقی
  • رژیم های غذایی پر چربی ، قند و غذاهای فرآوری شده
  • قرار گرفتن در معرض آفتاب
  • سیگار کشیدن یا سایر محصولات دخانی
  • مصرف الکل
  • داروهای خاص
  • قرار گرفتن در معرض سموم دفع آفات یا مواد شیمیایی صنعتی

 

لازم است که به یاد داشته باشید که بدن هم به رادیکالهای آزاد و هم به آنتی اکسیدان ها نیاز دارد. داشتن تعداد بسیار زیاد یا تعداد بسیار کمی از آنها ممکن است منجر به مشکلات سلامتی شود.

خاصیت آنتی اکسیدانی
خاصیت آنتی اکسیدانی

اثرات استرس اکسیداتیو بر بدن

  • اکسیداسیون یک روند طبیعی و ضروری است که در بدن ما اتفاق می افتد.
  •  استرس اکسیداتیو هنگامی رخ می دهد که عدم تعادل بین فعالیت رادیکال آزاد و فعالیت آنتی اکسیدانی وجود داشته باشد.
  • هنگام عملکرد صحیح بدن، رادیکال های آزاد می توانند به مبارزه با عوامل بیماری زا کمک کنند.
  • اثرات استرس اکسیداتیو متفاوت است و همیشه مضر نیست. به عنوان مثال ، استرس اکسیداتیو که از فعالیت بدنی ناشی می شود ، ممکن است اثرات مفیدی برای تنظیم بدن داشته باشد.
  • ورزش باعث تشکیل رادیکال آزاد می شود که می تواند باعث ایجاد استرس اکسیداتیو موقتی در ماهیچه ها شود. با این حال ، رادیکال های آزاد ایجاد شده در طول فعالیت های بدنی رشد بافت را تنظیم می کنند و تولید آنتی اکسیدان ها را تحریک می کنند.
  • استرس اکسیداتیکی خفیف همچنین ممکن است بدن را از عفونت و بیماری ها محافظت کند.
  • در یک مطالعه ، دانشمندان دریافتند که استرس اکسیداتیو گسترش سلولهای سرطانی ملانوما در موشها را محدود می کند.
  • وقتی که رادیکالهای آزاد بیشتری در بدن وجود داشته باشد و این رادیکال ها بتوانند توسط آنتی اکسیدان ها در تعادل نگه داشته شوند ، رادیکال های آزاد اضافی می توانند آسیب به چربی ، DNA و پروتئین های بدن شما رو DNA بدن آسیب می رساند. این می تواند به پیری کمک کند و ممکن است نقش مهمی در توسعه طیف وسیعی از شرایط ایفا کند.
  • پروتئین ها ، لیپیدها و DNA قسمت اعظمی از بدن شما را تشکیل می دهند ، به طوری که آسیب به این نواحی می تواند با گذشت زمان منجر به تعداد زیادی از بیماری ها شود.

 

استرس اکسیداتیو و التهاب مزمن

  • عفونت ها و صدمات باعث پاسخ ایمنی بدن می شوند. سلولهای ایمنی به نام ماکروفاژها ضمن مبارزه با میکروبهای مهاجم ، رادیکالهای آزاد تولید می کنند. این رادیکالهای آزاد می توانند به سلولهای سالم آسیب رسانده و منجر به التهاب شوند.
  • اگر بدن در شرایط عادی باشد ، التهاب پس از از بین بردن سیستم ایمنی بدن یا ترمیم بافت آسیب دیده از بین می رود.
  • استرس اکسیداتیو همچنین می تواند پاسخ التهابی را ایجاد کند ، که به نوبه خود ، رادیکال های آزاد بیشتری تولید می کند که می تواند منجر به استرس اکسیداتیو بیشتر شود و یک چرخه ایجاد کند.
  • التهاب مزمن به دلیل استرس اکسیداتیو ممکن است منجر به شرایط مختلفی از جمله دیابت ، بیماری قلبی عروقی و آرتروز شود.

 

بیماریهای عصبی و استرس اکسیداتیو

  • اثرات استرس اکسیداتیو ممکن است به چندین بیماری عصبی مانند بیماری آلزایمر و پارکینسون کمک کند.
  • مغز به ویژه در برابر استرس اکسیداتیو آسیب پذیر است زیرا سلولهای مغزی به مقدار قابل توجهی اکسیژن نیاز دارند. براساس بررسی های به عمل آمده ، مغز ۲۰ درصد از کل اکسیژن بدن را برای سوخت خود نیاز دارد.
  • سلولهای مغزی از اکسیژن برای انجام فعالیتهای متابولیک شدید که رادیکالهای آزاد تولید می کنند استفاده می کنند. این رادیکالهای آزاد به حمایت از رشد سلولهای مغزی ، نوروپلاستی و عملکرد شناختی کمک می کنند.
  • در طول استرس اکسیداتیو ، رادیکالهای آزاد اضافی می توانند به ساختارهای داخل سلولهای مغزی آسیب وارد کرده و حتی باعث مرگ سلولی شوند که این امر می تواند خطر ابتلا به پارکینسون را افزایش دهد.
  • استرس اکسیداتیو همچنین پروتئین های اساسی مانند پپتیدهای آمیلوئید بتا را تغییر می دهد. طبق بررسی های منظم  انجام شده ، استرس اکسیداتیو ممکن است این پپتیدها را به شکلی اصلاح کند که به تجمع پلاکهای آمیلوئید در مغز کمک می کند. این یک نشانگر اصلی بیماری آلزایمر است.

 

استرس اکسیداتیو و  برخی بیماریها

  1. سرطان
  2. بیماری آلزایمر
  3. بیماری پارکینسون
  4. دیابت
  5. شرایط قلبی عروقی مانند فشار خون بالا ، آترواسکلروز و سکته مغزی
  6. اختلالات التهابی
  7. سندرم خستگی مزمن
  8. آسم
  9. ناباروری مردانه

 

 نحوه ی جلوگیری از استرس اکسیداتیو

  • خوردن یک رژیم غذایی متعادل ، سالم و سرشار از میوه و سبزیجات
  • محدود کردن مصرف غذاهای فرآوری شده ، به ویژه غذاهای پر قند و چربی
  • به طور منظم ورزش کنید
  • ترک سیگار
  • کاهش استرس
  • اجتناب یا کاهش مواجهه با آلودگی و مواد شیمیایی خشن
  • حفظ وزن سالم بدن ممکن است به کاهش استرس اکسیداتیو کمک کند. طبق بررسی سیستماتیک  ، سلولهای اضافی چربی مواد التهابی تولید می کنند که باعث افزایش فعالیت التهابی و تولید رادیکال آزاد در سلولهای ایمنی می شود.

جمع بندی مطالب مرتبط با استرس اکسیداتیو

  • استرس اکسیداتیو وضعیتی است که در صورت وجود مقدار اضافی رادیکالهای آزاد در سلولهای بدن رخ می دهد. بدن در طی فرایندهای متابولیک طبیعی رادیکالهای آزاد تولید می کند.
  • استرس اکسیداتیو می تواند به سلول ها ، پروتئین ها و DNA آسیب برساند که می تواند در پیری مؤثر باشد. همچنین ممکن است در توسعه طیف وسیعی از شرایط سلامتی از جمله دیابت ، سرطان و بیماریهای عصبی مانند آلزایمر نقش داشته باشد.
  • بدن برای مقابله با این رادیکالهای آزاد به طور طبیعی آنتی اکسیدان تولید می کند. رژیم غذایی فرد نیز منبع مهمی از آنتی اکسیدان ها است.
  • ایجاد برخی از سبک های زندگی و تغییر رژیم ها ممکن است به کاهش استرس اکسیداتیو کمک کند. این موارد ممکن است شامل حفظ وزن بدن سالم ، ورزش منظم و خوردن یک رژیم متعادل و سالم و سرشار از میوه و سبزیجات باشد.

 

منبع
healthline
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

کلید مقابل را فعال کنید

اخبار فوری